De steen vliegt : Verkenningen geïnspireerd door het gedachtengoed Benedictus de Spinoza. - Dalitz, Huib; Ekkart, Rudi; Heijne, Bas; Lugt, Patricia Van Der; Rijzinga, Henk; Rive, Muriel; Schole, Harald; van der Weide, Albert; van der Werf, Theo; AFK (Amsterdams Fonds voor de Kunst), Amsterdam; Vereniging Het Spinozahuis, Rijnsburg (Amsterdam : Arti et Amicitiae Amsterdam, 1997)
De filosoof Baruch de Spinoza (1632-1677) vergeleek de menselijke vrijheid ooit met een opgeworpen steen die volhardt in zijn beweging door de lucht. Alleen de beweging van de steen, ofte wel de menselijke wens naar vrijheid is aanwezig ; de oorzaak daarvan is niet bekend. De menselijke vrijheid is niet groter dan onze kennis van die vrijheid. Maar de mens is meer dan een steen die denkt dat hij vliegt. De mens stelt vragen over de oorzaak van zijn vrijheid. De mens onderzoekt zijn eigen positie. Dit filosofische uitgangspunt was aanleiding voor een tentoonstelling van een achttal kunstenaars die een beeldend onderzoek verrichten naar Spinoza's gedachtengoed en leven. Welke rol speelt de filosoof uit de Gouden Eeuw in hun eigen oeuvre ? De standpunten en ideëen van de betrokken kunstenaars zijn in dit boek bijeengebracht door kunsthistorica Muriël Rive. Daarnaast gaat auteur Bas Heijne in op de verhouding tussen Spinoza's filosofie en de beeldende kunst ; Rudi Ekkart, directeur van het Rijksbureau van Kunsthistorische Documentatie, concentreert zich op het verschil tussen de werkelijkheid en de portretten die in de loop van de tijd van Spinoza zijn gemaakt. Beeldend kunstenaar Albert van der Weijde beschrijft een beeldend project van leerlingen van het Spinoza Lyceum te Amsterdam. Ten slotte komen de belangrijkste momenten uit Spinoza's leven en de hem omringende wereld aan de orde. De Steen Vliegt bewijst dat de vragen en problemen die Spinoza in zijn tijd aan de orde stelde, aan het eind van de twintigste eeuw nog altijd actueel zijn en dat zijn opvattingen over vrijheid in het Europa van de eenentwintigste eeuw van goed belang kunnen zijn.
biog., tent., bibliog. p. 180-186
De steen vliegt : verkenningen geïnspireerd door het gedachtengoed Benedictus De Spinoza, Arti et Amicitiae, Amsterdam, 7 juni tot en met 6 juli 1997
Nederlands & Engels
boek
Keywords: Andriesse, Jan; Bien, Waldo; Claassen, Tom; Fabro, Luciano; Puckey, Thom; van Tienhoven, Ronald; de Ven, Lidwien van; van Wijk, Famke